Ağız içi yapıların uyumsuzluğu nedeniyle oluşan çene problemlerini düzeltmeye yönelik bir ortodontik tedavidir. Çene genişletme tedavisi, dişlerin, çene kemiklerinin ve yüz yapısının uyumlu bir şekilde gelişmesini desteklemek için kullanılır. Genellikle braketler, tel teller veya özel apareylerle uygulanır. Bu yöntem, çene darlığı, çapraz ısırık veya diğer sorunları düzelterek daha iyi bir çene fonksiyonu, çekici bir gülümseme ve genel ağız sağlığı sağlamayı amaçlar.
Çene Genişletme Tedavisi Hangi Durumlarda Uygulanır?
Çene yapısının genişlemesi gerektiğinde kullanılır. Çocuklar ve gençlerde , çocukların yüz gelişimini düzeltmek veya dişlerin uygun şekilde yerleşmesini sağlamak için kullanılabilir. Dişlerin yetersiz alan nedeniyle sıkışmış olduğu durumlarda kullanılabilir. Düzgün bir şekilde sıralanmasına yardımcı olabilir. Bazı solunum problemleri, özellikle uyku apnesi ve horlama, tedavi edilebilir. Çene ve çevresindeki dokuların genişlemesi, hava yolunun açılmasına yardımcı olabilir. Bazı konuşma bozuklukları, bu tedavi ile düzeltilmeye çalışılabilir.
Estetik olarak düzeltilmesi veya daha çekici bir yüz profili oluşturulması amacıyla düşünülebilir. Tedavi çocuklarda daha etkili olabilir çünkü çocukların kemikleri hala büyüme potansiyeline sahiptir. Ancak, bazı durumlarda yetişkinlerde de uygulanabilir, bu genellikle daha karmaşık bir cerrahi işlem gerektirebilir. Çene genişletme tedavisi, bir ortodontist veya oral cerrah tarafından değerlendirilmesi gereken bir tedavi seçeneğidir. Tedavinin uygunluğu, bireyin özgün durumuna, yaşına ve ihtiyaçlarına bağlı olarak belirlenir. Bu nedenle, bir uzmana danışmak önemlidir.
Çene Genişletme Tedavisi Kimlere Uygulanmaz
Çene genişletme tedavisi, genellikle çocukluk ve ergenlik döneminde, kemik yapısının hâlâ gelişmekte olduğu bireylerde etkilidir. Yetişkin bireylerde kemikleşme tamamlandığı için, genişletme işlemi yeterince başarılı olmayabilir ya da cerrahi destek gerekebilir. Bu nedenle, kemik gelişimini tamamlamış erişkinlerde klasik yöntemlerle çene genişletme önerilmez. Diş ve diş eti sağlığı tedavi öncesinde çok önemlidir. Çene genişletme sırasında dişlere uygulanan kuvvet, sağlıksız diş etlerine sahip bireylerde ciddi sorunlara yol açabilir. Bu nedenle aktif diş eti hastalığı bulunan kişilerde tedavi önce diş eti hastalığı giderilmeli, ardından değerlendirme yapılmalıdır. Doğuştan gelen veya sonradan gelişmiş ciddi çene deformiteleri olan bireylerde standart çene genişletme yöntemleri yetersiz kalabilir.
Bu kişilerde tedavi planlaması genellikle çene cerrahları ile birlikte yapılmalı ve başka tedavi seçenekleri düşünülmelidir. Şiddetli diş sıkma alışkanlığı olan kişilerde çene genişletme apareyleri zarar görebilir veya tedavi sürecinde istenmeyen komplikasyonlar gelişebilir. Bruksizm kontrol altına alınmadan tedaviye başlanması önerilmez. Tedavide kullanılan apareylerin belirli bir disiplinle kullanılması gerekir. Tedaviye uyum sağlayamayacak düzeyde mental veya psikolojik sorunları olan bireylerde tedavi başarı şansı düşer. Bu nedenle bu kişilere farklı ortodontik yaklaşımlar tercih edilebilir. Bazı sistemik hastalıklar çene kemiklerinin sağlıklı yapısını ve tedaviye vereceği yanıtı etkileyebilir. Bu durumlarda çene genişletme tedavisi uygulanmadan önce mutlaka ilgili uzman doktorların görüşü alınmalıdır.
Çene Genişletme Tedavisi Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tedaviyi yürüten doktorunuzun verdiği talimatları dikkatle takip edin. Talimatlar genellikle ağız hijyeni, diyet, ilaç kullanımı ve takip randevularını içerir. Ağız hijyenine özel önem vermelisiniz. Fırçalama, diş ipi kullanma ve ağız gargarası ile ağız temizliğine dikkat edin. Tedavi sırasında kullanmanız gereken özel temizlik ürünlerini doktorunuzdan öğrenin. Yumuşak ve sulu yiyecekleri tercih edin. Genellikle tedavi sırasında sert veya aşırı sıcak yiyeceklerden kaçınılması önerilir. Ayrıca önerilen beslenme planına uygun hareket edin.
Tedavi sonrası ağrı, şişlik veya rahatsızlık hissedebilirsiniz. Doktorunuzun önerdiği ağrı kesici veya anti-inflamatuar ilaçları düzenli olarak kullanın. Konuşma ve yutma güçlüğü yaşayabilirsiniz. Bu normaldir. Zamanla durum düzelir. İlk günlerde daha fazla dinlenmek ve sıvıları daha kolay tüketmek bu süreci kolaylaştırabilir. Tedavinin başarısı için doktorunuzun belirlediği takip randevularına düzenli olarak gitmelisiniz. Randevular, cihazların ayarlarının kontrol edilmesi ve tedavi ilerlemenizin değerlendirilmesi için önemlidir. Eğer tedavi cihazları kullanılıyorsa, doktorunuzun önerdiği şekilde cihazları temiz ve bakımlı tutun.
Ayrıca, düzgün çalıştığından emin olun. Herhangi bir sorun yaşarsanız, doktorunuzla iletişime geçin ve kendi kendinize müdahale etmeyin. Herhangi bir ayar veya değişiklik doktorunuzun onayı olmadan yapılmamalıdır. Çene genişletme tedavisi sonrası dikkatli ve düzenli bir şekilde doktorunuzun önerilerini takip etmek, tedavi sonuçlarını olumlu yönde etkileyecektir. Herhangi bir sorun veya endişeniz olduğunda, hemen doktorunuzla iletişime geçmelisiniz.
Çene Genişletme Tedavisi Sonrası İyileşme Süreci
Tedavi sonrası ilk birkaç gün boyunca ağrı ve rahatsızlık yaşanabilir. Ağrı kesiciler veya diğer önerilen ilaçlar ile bu ağrı hafifletilebilir. İşlem sonrası şişme de görülebilir, bu şişme birkaç gün içinde azalmaya başlar. Tedavi sırasında ve sonrasında, dil ve konuşma değişiklikleri yaşanabilir. Bu geçici olabilir ve zamanla düzelebilir. Konuşma terapisi gerekebilir. Ağız hijyeni çok önemlidir. Ortodontik aparatlarınızı temizlemek ve dişlerinizi düzenli olarak fırçalamak önemlidir.
Tedavinin tamamlanması birkaç ay ila birkaç yıl sürebilir. Tedavinin ne kadar süreceği, başlangıçta var olan çene probleminin ciddiyetine ve tedavi planına bağlıdır. Çene genişletme tedavisi sonrası iyileşme süreci kişiden kişiye farklılık gösterebilir, bu nedenle önerilere dikkat etmek önemlidir. Tedavi sonunda ise düzgün bir çene yapısı ve dişlerin düzeltilmesi hedeflenir, bu da uzun vadede daha sağlıklı bir ağız ve gülümseme sağlayabilir.